Wyzwolenie w hinduizmie

Z Wikipedii

Wyzwolenie - to stan będący celem rozwoju duchowego w tych tradycjach hinduistycznych, które dążą do uwolnienia od cykliczności samsary , prawa karmana zmuszającego do ponownej inkarnacji na Ziemi i doswiadczanego tutaj cierpienia^[1] materialnej egzystencji ( uwięzienia jaźni w materii ). Stan ten można określać jako przejście ponad uwikłania w nierzeczywistość i iluzje maji.

Spis treści 1 Proces osiągania wyzwolenia 1.1 Metody 1.2 Wyzwolenie w systemach saguna 2 Pośrednie i bezpośrednie przyczyny wyzwolenia 3 Terminy hinduistyczne określające stan wyzwolenia 4 Terminy hinduistyczne określające wyzwolonego 5 Poglądy na możliwość osiągnięcia wyzwolenia za życia 6 Zobacz też 7 Bibliografia 8 Przypisy

[edytuj] Proces osiągania wyzwolenia

[edytuj] Metody

Stosownie do nauk doktrynalnych danej tradycji duchowej lub świętego, możliwe jest osiągnięcie celu wieloma metodami ( marga - droga ). Ta wielość możliwości odpowiedzialna jest za istnienie wielu nurtów hinduizmu, odmiennych systemów jogi czy akceptacje niespójności pomiędzy naukami hinduistycznych nauczycieli. Przykładowe koncepcje:

• karmamarga - głosząca wyzwolenie poprzez bezinteresowne (całkowicie nieegoistyczne) działania
• bhaktimarga - najwyższą moc wyzwalającą upatruje w oddaniu Bogu (proces bhakti)
• Jogasutry - opisujące stopniową drogę jogi, jako osiąganie kolejnych rodzajów samadhi

[edytuj] Wyzwolenie w systemach saguna

W systemach dążących do realizacji wyzwolenia poprzez osobowego Boga, gdzie Najwyzsza Istota to Iśwara lub forma saguna brahmana, ma miejsce proces stopniowy.

• Cztery etapy wyzwolenia wyznawców Śiwy wymienia Śankara w hymnie Fala szczęścia Śiwy^[2].
• Pięciostopniowy proces wyzwolenia:

1. saryszti,
2. salokja,
3. samipya,
4. sarupja,
5. sajudźja

według tradycji Śri widja przedstawia Adi Śankara w hymnie Fala Piękna (Saundaryalahari). Etap ostatni, nieustającego nieprzemijającego szczęścia wyzwolenia osiąga wielbiciel, który dotarłszy drogą suszumna nadi do sahasrary, zrealizował tam stan kaiwalji (jedyność), wobec rezydujących w tej ćakrze, pozostających w unifikacji Śiwy i Śakti. ^[3]

• W naukach śuddhadwajty (czystego niedualizmu satgunicznej bhakti ) Walabhy, najwyższym celem nie jest mukti lecz poprzez doskonałą postawę bhakty, wieczna służba dla Kryszny. Dzieki jego łasce wyznawca niweczy jakąkolwiek róznicę pomiędzy swoim atmanem a Brahmanem, odkrywając tożsamość iskry i ognia^[4]

• W naukach Ćajtanji Mahaprabhu celem jest bakhti, rozumiana jako inna nazwa dla mukti. To koncepcja miłości i obcowania z bóstwem (bez utraty swej tożsamości ), jako owoców wyzwolenia. ^[5]

[edytuj] Pośrednie i bezpośrednie przyczyny wyzwolenia

• anubhawa - akt intuicyjnego rozpoznania tożsamości własnej jaźni (atmana) i Brahmana. Według Śankary , doświadczenie to poprzedzają :
  • panditja - stan nauki
  • balja - stan dziecięcej prostoty
  • muni - stan milczącego ascety^[6]
• anubhuti - wniknięcie w swoją jaźń ( atmana )
• dźńana - poprzez bezpośrednie poznanie swojej jaźni jako atmana identycznego z brahmanem
• mahawakja - realizacja stanu opisywanego mantrami Upaniszad
• widja - wiedza usuwająca błędne poznanie i niewiedzę ( awidja )
• sajudźja - stan jogi z osobową formą boga

[edytuj] Terminy hinduistyczne określające stan wyzwolenia

• mukti - w doktrynach Upaniszad oraz wedanty
• wimukti
• widehamukti (en:Videha mukti)
• moksza - wyzwolenie w njaji, waiśeszice , mimansie , wczesnej sankhji i wedanty
• wimoksza
• kaiwalja - ostateczne wyzwolenie poprzedzone dharmamegha samadhi w jodze ^[7] i sankhji ^[8]
• apawarga
• nirwana - oświecenie w tradycji buddyzmu i dżinizmu, termin sporadycznie używany w nauczaniu niektórych guru
• mahasamadhi - zakończenie bieżącej inkarnacji

[edytuj] Terminy hinduistyczne określające wyzwolonego

• Wczesne Upaniszady :
  • dhira
  • muni
  • brahmawit
  • juktatma
  • atmasanstha
  • mahatma

• Późne Upaniszady :
  • dźiwanmukta ( Muktika Upaniszada )

• Bhagawadgita :
  • sthitapradźńa - umocniony w mądrości
  • brahmabhuta
  • muni
  • jogajuktatma
  • mukta - wolny

• Jogasutry Patańdźalego :
  • kaiwalin

[edytuj] Poglądy na możliwość osiągnięcia wyzwolenia za życia

• Tradycje głoszące możliwość wyzwolenia w ciele fizycznym :
  • sankhja ( Sankhjakarika )
  • joga ( Jogasutry )
  • adwajta wedanta
    • Upaniszady
    • Bhagawadgita i Asztawakragita
    • Wedantasutry

• Tradycje zaprzeczające możliwości całkowitego wyzwolenia za życia :
  • njaja
  • mimansa

[edytuj] Zobacz też

• Prakrytilaja
• Widehakaiwalja

[edytuj] Bibliografia

• Leon Cyboran: Klasyczna joga indyjska. Jogasutry przypisywane Patańdżalemu i Jogabhaszja czyli komentarz do Jogasutr przypisywany Wjasie. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN SA, 1986, seria: Biblioteka Klasyków Filozofii. ISBN 83-01-05354-2. 
• Wyzwolenie za życia. W: Asztawakragita. Tajemnice jogi poznania.. M.M.Wüthrich Saranowska (tłum, wstęp). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN SA, 2005, ss. XIV-XX, seria: Biblioteka Klasyków Filozofii. ISBN 83-01-14512-9. 
• Wyzwolenie za życia i wyzwolenie po śmierci. W: Anna Rucińska: Hymny Siankary. Wyd. 1. Kraków: Wydawnictwo Miniatura, 2006, s. 22. ISBN 83-7081-710-6. 
• Kwestia wyzwolenia (moksza) w Upaniszadach. W: Ks. Franciszek Tokarz: Z filozofii indyjskiej. Kwestie wybrane. (przyg.)Maciej St. Zięba. Wyd. 2. Lublin: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego KUL, 1990, ss. 48-60, seria: Rozprawy Wydziału Filozoficznego (nr 50). 

Przypisy

Tusk: Chcecie szybkich zmian, dajcie mi sto procent władzy

Weto jest konstytucyjnym uprawnieniem prezydenta i skłamałbym, jeślibym mówił, że nie spodziewałem się tego - tak premier Donald Tusk komentuje fakt niepodpisania przez Lecha Kaczyńskiego kolejnych ustaw. Jego zdaniem prezydent używa weta jako "broni politycznej". Chcecie szybkiej zmiany - dajcie mi sto procent władzy - oświadczył premier.

J. Kaczyński: Polacy zostaną ciężko ograbieni

- Polityka liberalizmu PO będzie nas drogo kosztowała. Polacy zostaną ciężko ograbieni, gdyż ceny wzrosną, a pensje nie - mówił prezes PiS podczas wizyty na Mazurach i Suwalszczyźnie. Jarosław Kaczyński przekonywał mieszkańców Ełku i Suwałk, że wprowadzenie euro będzie niekorzystne dla Polaków.

Prezydent zawetował kolejne ustawy

Prezydent Lech Kaczyński zawetował kolejne ustawy. Są to: nowelizacja ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zmiana w przepisach dotyczących emerytur i rent z FUS oraz ustawa upoważniająca prezydenta do ratyfikacji Konwencji ds. kontaktów z dziećmi. Po raz drugi zawetował ustawę likwidującą tzw. poziomy awans sędziów. Politycy PO, PSL oraz Lewicy uważają, że kolejne weta prezydenta Lecha Kaczyńskiego są podyktowane pobudkami politycznymi.

IPN sprawdzi, czy Józef Światło naprawdę nie żyje

Pion śledczy katowickiego IPN chce zbadać losy podpułkownika Józefa Światły, który w 1953 roku uciekł z Polski na Zachód - poinformował serwis tvp.info. W chwili obecnej prokuratorzy nie mają nawet pewności czy były wicedyrektor Departamentu X Ministerstwa Bezpieczeństwa faktycznie nie żyje.

Paweł Machcewicz dyrektorem Muzeum II Wojny Światowej

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdan Zdrojewski powołał Pawła Machcewicza na stanowisko dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku - poinformował dział prasowy ministerstwa.

Kaczyński: Sikorski szefem NATO? To dobre dla Polski

Według prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego "byłoby dobrze dla Polski", gdyby Radosław Sikorski lub Aleksander Kwaśniewski objęli stanowisko sekretarza generalnego NATO - bo to wzmacnia pozycję Polski. Zaznaczył, że "bliżej" mu do Sikorskiego.

Samobójczyni skoczyła do Odry

86-letnia mieszkanka Opola popełniła dziś samobójstwo skacząc do Odry.

Boże Narodzenie w Opoce

Rekolekcje on-line, przegląd tradycji adwentowych i świątecznych oraz konkurs MMS na zdjęcie szopki to nowe atrakcje portalu Opoka.

IPN ujawnił protokół przesłuchania Graczyka

IPN opublikował na swych stronach w internecie protokół przesłuchania b. oficera SB Edwarda Graczyka, jako świadka w śledztwie IPN w sprawie fałszowania przez SB akt mających dowodzić, że Lech Wałęsa był agentem o pseudonimie "Bolek".

Zaproszenia na wykład Dalajlamy jak świeże bułeczki

Planowany na 11 grudnia wykład Dalajlamy w Hali Torwar w Warszawie cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem. Wszystkie zaproszenia zostały rozdane w ciągu godziny.