XYZ
Z Wikipedii
XYZ (1958) to pierwszy elektroniczny komputer cyfrowy zbudowany i uruchomiony w Polsce. Wyprzedził o kilka miesięcy EMAL-2, a wcześniejszy EMAL nie został w pełni uruchomiony. Poprzedziły go: lampowy komputer analogowy ARR, oraz nieelektroniczne komputery zerowej generacji: dydaktyczny GAM-1 i użytkowy PARK.
Zbudowany i uruchomiony został w Warszawie przy ul. Śniadeckich 8, w lokalu Biura Obliczeń i Programów Zakładu Aparatów Matematycznych PAN (późniejszego Instytutu Maszyn Matematycznych). Zespołem twórców kierował prof. dr inż. Leon Łukaszewicz (wówczas docent).
XYZ był modelem laboratoryjnym użytkowej maszyny; po późniejszych zmianach projektowych na bazie tego komputera tworzono serię maszyn ZAM-2.
Spis treści |
[edytuj] Budowa
Organizacja logiczna była wzorowana na uproszczonej IBM 701 ale elektronika na dynamicznych przerzutnikach maszyny M-20 wymagających dwa razy mniej lamp. Konstrukcja przerzutników i bramek wywodziła się z EMAL ale diody próżniowe zastąpiono germanowymi. Z maszyny EMAL po udoskonaleniu pochodziła także pamięć operacyjna.
Był dynamiczną maszyną szeregową, liczącą w arytmetyce binarnej.
Podstawowym układem logicznym był dynamiczny przerzutnik na jednej triodzie (połówce lamy elektronowej) oraz diodowo-ferrytowe bramki lub oraz i, składające się z transformatora impulsowego i ostrzowych diod germanowych.
Część rejestrów procesora była wykonana na krótkich, rtęciowych liniach opóźniających podobnych do zastosowanych w pamięci operacyjnej ale mieszczących po jednym słowie.
Maszyna początkowo nie miała stałej pamięci, tylko RAM oparty konstrukcyjnie na opóźnieniu ultradźwięku w rurze wypełnionej rtęcią. W roku 1960(?) dostała pamięć bębnową. Wejście/wyjście poprzez prymitywną konsolę sterującą i reproducer kart (później czytnik/perforator taśmy). Niektóre fragmenty maszyny (w całości się nie zachowała) znajdują się w Muzeum Techniki w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie.
[edytuj] Dane techniczne
- szybkość:
- 650-4500 dodawań na sekundę
- 350-500 mnożeń na sekundę
- zegar: ok 680 kHz
- pamięć:
- operacyjna pamięć rtęciowa:
- 1024 słowa długości 18 bitów (32 rury po 576 bitów)
- średni czas dostępu: 0,4 ms
- bębnowa: dodana w 1960 r.
- głowice stałe
- pojemność ok. 300 tys. bitów (64 ścieżki po 128 słów 36bitowych)
- średni czas dostępu: 20 ms
- operacyjna pamięć rtęciowa:
- urządzenia zewnętrzne: czytnik i perforator kart
- technologia:
- 400 lamp elektronowych i 2000 diod.
[edytuj] Języki programowania
- język wewnętrzny maszyny
- makroasembler SAS
- po roku 1960 polski język algorytmiczny SAKO.
[edytuj] Zespół
- kierownik: Leon Łukaszewicz
- projekt logiczny i elektronika: Antoni Mazurkiewicz, Zdzisław Pawlak, Jerzy Fiett, Zygmunt Sawicki, Jerzy Dańda
- oprogramowanie: Antoni Mazurkiewicz, Jan Borowiec, Krzysztof Moszyński, Jerzy Swianiewicz, Andrzej Wiśniewski
Ważniejsze maszyny matematyczne skonstruowane w Polsce w latach pięćdziesiątych: EMAL (Elektryczna Maszyna Automatycznie Licząca) i EMAL-2, BINEG, XYZ oraz ARR (Analizator Równań Różniczkowych).
[edytuj] Linki zewnętrzne
Bomba • PARK • PARC • GAM-1 • S-1
AKAT-1 • AP: 600, 1200 • ARAL • ARR • ELWAT • EMAT-30 • MA-48L • UMA-14 • UMA-20
BINEG • BINUZ • EMAL • EMAL-2 • JAGA • UMC: -1 -10 • XYZ • ZAM: -2, -21, -41 • RIAD: R-32, R-45 • Odra: 1001, 1002, 1003, 1013, 1103, 1204, 1304, 1305, 1325
K-202 • MOMIK 8b • Mera 300 • Mera 400 • MKJ-28 • PRS-4 • PSP-80 • RTDS-8 • SM4 • SMC-3 • ZAM-11
Elwro 800 Junior • Meritum 1 • Meritum II • Unipolbrit 2086
Bosman 8 • ComPAN 8 • Elwro: 500, 600, 800 • Mazovia: 1016, 2032 • Kowary
| Władze Katowic nie chcą u siebie Czeczenów |
300 Czeczenów zostanie rozwiezionych po Polsce, w tym 50 ciężarnych kobiet i 125 dzieci. Władze Katowic chcą zlikwidować ośrodek dla cudzoziemców |
| Bibliotekarze: załóżcie nam internet! |
2,5 tys. wiejskich bibliotek nie ma dostępu do internetu. Bez tego nie da się zmodernizować placówek - apelują do rządu bibliotekarze. |
| Ekspres Solidarności, odjazd! |
Specjalnym pociągiem z Krakowa do Gdańska pojedzie jutro 200 osób z 44 krajów. Po drodze spotkają m.in. Władysława Bartoszewskiego i zwiedzą Muzeum Powstania Warszawskiego. |
| Mrówki zablokowały granicę Polski z Ukrainą |
Gwałtowne protesty tzw. mrówek na przejściu granicznym w Medyce to reakcja na zmiany przepisów celnych |
| Wojna PiS i przystawek o media publiczne |
Krzysztof Czabański za Andrzeja Urbańskiego? O takim wariancie huczy w telewizji. |
| „Testament życia” to nie eutanazja |
Z etycznego punktu widzenia nie ma różnicy pomiędzy niepodłączeniem do aparatury, jeśli pacjent się temu sprzeciwia, a odłączeniem aparatury na jego życzenie - mówi prof. Krzysztof Marczewski. |
| Platforma wychodzi do ludzi bronić rządu |
Partia zobowiązała działaczy do organizacji spotkań z mieszkańcami w każdym z 379 powiatów w Polsce. Mają przekonywać, że reformy blokuje prezydent i PiS |
| Cała polska buduje schetynówki |
2 mld 220 mln zł - tyle chcą gminy i powiaty w przyszłym roku na tzw. schetynówki, czyli drogi lokalne. |
| Obama jak Wojtyła |
- Recepcja nauczania Jana Pawła II jest tęczowa, od proletariackiej czerwieni do biskupich fioletów. Jego nauki podobały się różnym grupom często ze sobą skłóconym - powiedział wczoraj Adam Michnik podczas XV Debaty Tischnerowskiej zorganizowanej przez Uniwersytet Warszawski i wiedeński Instytut Nauk o Człowieku. |
| Tusk: Awantura o samolot i "Słońce Peru" to porażki roku |
Awantura o rządowy samolot dla prezydenta Lecha Kaczyńskiego przed październikowym szczytem UE w Brukseli - to zdaniem premiera Donalda Tuska największy błąd, jaki popełnił w ostatnim roku. |

