Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Z Wikipedii

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Rok założenia	1934
Adres	ul. Czerniakowska 16, 00-701 Warszawa, tel. centrali: (0-22) 623-30-00
Prezes	Sylwester Rypiński
Strona www

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (oficjalny skrót ZUS) – państwowa instytucja publicznoprawna realizująca zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych w Polsce.

Zakres działania, zadania i funkcjonowanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określają art. 66-72 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74, z późn. zm.) oraz statut ZUS (Dz. U. z 2008 r. Nr 28, poz. 164).

Spis treści 1 Historia 2 Najważniejsze zadania 3 Stawki składek ubezpieczeniowych 4 Inne ubezpieczenia 5 Struktura organizacyjna ZUS 6 Sytuacja finansowa 7 Krytyka działań ZUS 8 Przypisy 9 Prezesi ZUS (od 1960) 10 Zobacz też 11 Linki zewnętrzne

[edytuj] Historia

Zakład Ubezpieczeń Społecznych został utworzony w 1934 na mocy rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 października 1934 roku o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym. Rozporządzenie to doprowadziło do połączenia 5 instytucji (Izby Ubezpieczeń Społecznych, Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby, Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków, Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych, Zakładu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników) w jeden podmiot, nazwany Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.

W 1955 ZUS został zlikwidowany, a jego funkcje przejęły związki zawodowe, Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej oraz rady narodowe. Jednak już w 1960 doszło do jego reaktywowania i od tego czasu nieprzerwanie funkcjonuje do dziś.

[edytuj] Najważniejsze zadania

• Realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych,
• Dochodzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w drodze egzekucji administracyjnej i sądowej,
• Dysponowanie środkami finansowymi Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS), Funduszu Rezerwy Demograficznej (środki FRD mogą być uruchomione najwcześniej w 2009 r.) oraz Funduszu Alimentacyjnego w stanie likwidacji,
• Realizacja umów i porozumień międzynarodowych w dziedzinie ubezpieczeń społecznych oraz kontrola orzecznictwa o czasowej niezdolności do pracy.

[edytuj] Stawki składek ubezpieczeniowych

Stawki składek ubezpieczeniowych na rok 2007:

• Ubezpieczenia emerytalne: 19,52% podstawy wymiaru składki (płatnik i ubezpieczony opłacają po połowie).
• Ubezpieczenia rentowe: 6% przy czym ubezpieczony płaci 1,5%, płatnik 4,5% (obowiązuje od 2008 r.)
• Ubezpieczenia chorobowe: 2,45% podstawy wymiaru składki (opłacane przez ubezpieczonego).
• Ubezpieczenia wypadkowe: 0,40% do 8,12% (w zależności od PKD) podstawy wymiaru składki (w całości opłacana przez płatnika).^[1]

[edytuj] Inne ubezpieczenia

Pozostałe ubezpieczenia pobierane przez ZUS, przekazywane innym instytucjom:

• Zdrowotne – 9% podstawy wymiaru składki, przekazywane do NFZ
• Fundusz Pracy – 2,45%, przekazywane do instytucji rynku pracy (PUP, WUP)
• Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – 0,10%, przekazywane FGŚP

[edytuj] Struktura organizacyjna ZUS

• Prezes ZUS – powoływany jest przez Prezesa Rady Ministrów
• Zarząd – liczy od 2 do 4 członków powoływanych przez Radę Nadzorczą na wniosek Prezesa ZUS
• Rada Nadzorcza (powoływana na pięcioletnią kadencję) w tym:

czterech członków Rady, w tym przewodniczącego, powołuje się na wniosek ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, złożony w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, po jednym członku Rady powołuje się na wniosek każdej reprezentatywnej organizacji pracodawców, również po jednym członku Rady powołuje się na wniosek każdej reprezentatywnej organizacji związkowej, jednego członka Rady powołuje się na wniosek ogólnokrajowych organizacji emerytów i rencistów.

W skład ZUS wchodzi Centrala Zakładu oraz terenowe jednostki organizacyjne, którymi są oddziały oraz podlegające im inspektoraty i biura terenowe (oddziały wojewódzkie zostały zniesione 6 marca 2008 r.).

[edytuj] Sytuacja finansowa

W praktyce ZUS od wielu lat jest instytucją deficytową i dofinansowywaną z budżetu państwa. W systemie działającym do 1999 roku w oparciu przepisy wywodzące się z PRL niekorzystny trend demograficzny oraz ogólny kryzys ekonomiczny spowodował ryzyko kryzysu emerytalnego. Do 1981 roku składka emerytalna wynosząca 25% pensji nie wystarczała na pokrycie świadczeń i była konsekwentnie podnoszona do 38% pod koniec lat 80., by w latach 90. sięgnąć 45% wynagrodzenia. W latach 90. ZUS był nadal corocznie dofinansowany ze skarbu państwa kwotami sięgającymi 16 mld nowych złotych (1995). Zgodnie z prognozami, przy utrzymaniu starego systemu, w 2020 roku składka musiałaby wzrosnąć do 70% wynagrodzenia^[2].

Sytuację finansową ZUS miała poprawić reforma emerytalna w 1999 roku, która wprowadziła mieszany system redystrybutywno-kapitałowy (I i II Filar ZUS) oraz szereg mechanizmów bezpieczeństwa takich jak Fundusz Rezerwy Demograficznej. Fundusz miał gromadzić środki na kompensację tzw. "powojennego wyżu demograficznego", który według przewidywań zwiększy liczbę osób pobierających świadczenia o 60%. Fundusz miał być zasilany m.in. zyskami z prywatyzacji^[3] i do 2009 roku miał zgromadzić 20 mld złotych. Wobec faktu, że do 2005 roku udało się zgromadzić zaledwie 1,5 mld złotych^[4] realne jest ryzyko, że Fundusz nie spełni swojego zadania.

Według prognoz ZUS w latach 2009-2012 na wypłatę emerytur może zabraknąć 157-265 mld złotych^[5][6].

[edytuj] Krytyka działań ZUS

W 1999r. w wyniku transakcji z firmą "Infolex" łódzki oddział ZUS kupił za 25 milionów złotych biurowiec i grunty, podczas gdy, jak się okazało, szacunkowa wartość nieruchomości wynosiła ok. 11 mln. Prokuratura wszczęła śledztwo i w wyniku procesu 11 lipca 2008r. łódzki sąd rejonowy skazał byłego dyrektora oddziału łódzkiego ZUS Bolesława Parzyjagłę na wyrok 2-óch lat więzienia w zawieszeniu na pięć lat za działanie na szkodę ZUS i narażenie go na stratę 14,5 mln zł.^[7]

Krytykowany jest sposób wdrożenia Kompleksowego Systemu Informatycznego (KSI), budowanego od 1999 roku przez firmę Prokom (obecnie Asseco). Przede wszystkim zwracano uwagę na błędy funkcjonowanie systemu i brak egzekwowania ich naprawy ze strony zamawiającego oraz zawyżone koszty budowy systemu^[8].

Liczne kontrowersje wokół ZUS-u budzi fakt, iż pomimo jego złej sytuacji finansowej zarządy niektórych oddziałów ZUS podejmowały się budowania nowych siedzib zakładu, których koszty pochłaniały wiele milionów złotych (tzw. "pałace ZUS")^{[9] [10] [11]}

Co pewien czas usłyszeć można o kontrowersyjnych decyzjach wydawanych przez zarządców ZUS, jak:

• w 2007r., nauka j. angielskiego dla ówczesnej prezes Aleksandry Wiktorow i jej ówczesnego zastępcy Rypińskiego (koszt 13 tys. zł/miesiąc)^[12]

W styczniu 2008 Gazeta Wyborcza poinformowała, że ZUS nie przelał na konta emerytalne milionów kobiet składek za urlopy macierzyńskie i wychowawcze w latach 1999-2001, przez co mogą otrzymać one niższe emerytury. ZUS tłumaczy to błędem systemu komputerowego^[13].

Przypisy

[edytuj] Prezesi ZUS (od 1960)

• Stefan Będkowski od kwietnia 1960 do listopada 1981
• Henryk Białczyński od listopada 1981 do listopada 1983
• Ireneusz Sekuła od grudnia 1983 do lutego 1988
• Zofia Tarasińska od marca 1988 do stycznia 1990
• Wojciech Topiński od lutego 1990 do sierpnia 1991
• Lech Milewicz od września 1991 do 1 sierpnia 1995
• Anna Bańkowska od 1 sierpnia 1995 do stycznia 1998
• Stanisław Alot od stycznia 1998 do 8 października 1999
• Lesław Gajek od 8 października 1999 do 18 maja 2001
• Aleksandra Wiktorow od 18 maja 2001 do 1 czerwca 2007
• Paweł Wypych od 1 czerwca 2007 do 26 listopada 2007
• Sylwester Rypiński od 26 listopada 2007

[edytuj] Zobacz też

• Ubezpieczenia społeczne
• Emerytura
• Płatnik
• Janosik
• przegląd zagadnień z zakresu ekonomii

[edytuj] Linki zewnętrzne

Ta sekcja linków zewnętrznych wymaga weryfikacji. Aby pomóc, przeczytaj zasady wstawiania linków zewnętrznych i usuń niepotrzebne linki.

• Oficjalna strona ZUS
• Elektroniczny Urząd Podawczy ZUS
• Serwis obsługi klientów ZUS
• Wysokość przyszłej emerytury z ZUS
• Informacje z zakresu informacji o stanie konta osoby ubezpieczonej w ZUS

Informacje NIK o o wynikach kontroli:

• wykonania zadań z zakresu rehabilitacji leczniczej realizowanej przez ZUS i KRUS oraz wydatkowania środków na ten cel PDF (2006);
• funkcjonowania systemu orzecznictwa lekarskiego ZUS dla celów rentowych oraz systemu orzekania o niepełnosprawności (2005);
• egzekucji na rzecz ZUS należności z tytułu składek (2002);
• komputeryzacja ZUS PDF (2000);
• wykorzystania środków finansowych PHARE na przygotowanie ZUS do reformy systemu ubezpieczeń społecznych w zakresie wdrożenia indywidualnych kont ubezpieczonych oraz realizacji kompleksowego systemu informatycznego ZUS PDF (2000);
• działalności ZUS w zakresie prewencji rentowej (1998);
• działalności inwestycyjnej ZUS PDF (1997)

Krytyka ZUS

• "Jak nie płacić ZUS"
• Kalkulator ZUS- Oblicz sobie emeryturę
• Inicjatywa zlikwidowania obowiązku korzystania z usług ZUSu
• projekt Reformy Emerytalno Podatkowej

Władze Katowic nie chcą u siebie Czeczenów

300 Czeczenów zostanie rozwiezionych po Polsce, w tym 50 ciężarnych kobiet i 125 dzieci. Władze Katowic chcą zlikwidować ośrodek dla cudzoziemców

Bibliotekarze: załóżcie nam internet!

2,5 tys. wiejskich bibliotek nie ma dostępu do internetu. Bez tego nie da się zmodernizować placówek - apelują do rządu bibliotekarze.

Ekspres Solidarności, odjazd!

Specjalnym pociągiem z Krakowa do Gdańska pojedzie jutro 200 osób z 44 krajów. Po drodze spotkają m.in. Władysława Bartoszewskiego i zwiedzą Muzeum Powstania Warszawskiego.

Mrówki zablokowały granicę Polski z Ukrainą

Gwałtowne protesty tzw. mrówek na przejściu granicznym w Medyce to reakcja na zmiany przepisów celnych

Wojna PiS i przystawek o media publiczne

Krzysztof Czabański za Andrzeja Urbańskiego? O takim wariancie huczy w telewizji.

„Testament życia” to nie eutanazja

Z etycznego punktu widzenia nie ma różnicy pomiędzy niepodłączeniem do aparatury, jeśli pacjent się temu sprzeciwia, a odłączeniem aparatury na jego życzenie - mówi prof. Krzysztof Marczewski.

Platforma wychodzi do ludzi bronić rządu

Partia zobowiązała działaczy do organizacji spotkań z mieszkańcami w każdym z 379 powiatów w Polsce. Mają przekonywać, że reformy blokuje prezydent i PiS

Cała polska buduje schetynówki

2 mld 220 mln zł - tyle chcą gminy i powiaty w przyszłym roku na tzw. schetynówki, czyli drogi lokalne.

Obama jak Wojtyła

- Recepcja nauczania Jana Pawła II jest tęczowa, od proletariackiej czerwieni do biskupich fioletów. Jego nauki podobały się różnym grupom często ze sobą skłóconym - powiedział wczoraj Adam Michnik podczas XV Debaty Tischnerowskiej zorganizowanej przez Uniwersytet Warszawski i wiedeński Instytut Nauk o Człowieku.

Tusk: Awantura o samolot i "Słońce Peru" to porażki roku

Awantura o rządowy samolot dla prezydenta Lecha Kaczyńskiego przed październikowym szczytem UE w Brukseli - to zdaniem premiera Donalda Tuska największy błąd, jaki popełnił w ostatnim roku.