Zameczek Prezydencki
Z Wikipedii
Zamek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w Wiśle; położony na stoku Zadniego Gronia przy drodze z Wisły Czarne do Przełęczy Kubalonka w Beskidzie Śląskim (województwo śląskie). Pełna nazwa: Rezydencja Prezydenta RP Zamek - Narodowy Zespół Zabytkowy w Wiśle.
Spis treści |
[edytuj] Pałacyk myśliwski Habsburgów
Pierwotnie w 1907 powstał tu modrzewiowy pałacyk myśliwski Habsburgów. Gościli w nim m. innymi: arcyksiążę Fryderyk z żoną Izabelą księżną von Croÿ-Dülmen, w 1915 cesarza niemiecki Wilhelm II z gen. Hindenburgiem ponadto Karol I - cesarz Austro – Węgier z gen. Hötzendorfem. W roku 1927 opuszczony bydynek, z zamiarem przekazania go Prezydentowi RP, wyremontowano. Remont zakonczono 23 grudnia 1927, a juz w nocy z 23 na 24 grudnia, w niewyjaśnonych okolicznościach spłonął całkowicie.
[edytuj] Rezydencja prezydentów RP
Do zaprojektowania nowej, w miejsce spalonego pałacyku, rezydencji zaproszono wybitnego krakowskiego architekta prof. Adolfa Szyszko-Bohusza który w latach 1929-1931 zaprojektował modernistyczny obiekt. Pierwotnie budynki nia płaskie dachy, dopiero w 1938 dobudowano kryte miedzią dachy dwuspadowe. Do wykonania projektu wnętrz zaproszono prof. Andrzeja Pronaszkę oraz Włodzimierza Padlewskiego. W miejscu dawnego pałacyku myśliwskiego powstał Zamek Dolny, natomiast właściwa rezydencja postała nieco wyżej, na warstwicy łączącej Zadni Groń z Baranią Górą (łukowy kształt budynku odpowiada przebiegowi warstwicy), w miejscu z którego roztaczał się widok na widły Białej i Czarnej Wisełki (obecnie jest tu Jezioro Czerniańskie).
21 stycznia 1931 r. po przekazaniu przez Sejm Śląski prezydentowi RP (wówczas był nim Ignacy Mościcki), wykorzystywany był przez głowę państwa w celach wypoczynkowych.
Obecnie składa sie z:
- Zamku Górengo - właściwej rezydencji Prezydenta RP,
- Zamku Dolnego - część konferencyjna i pokoje hotelowe,
- Zamku dolnego - Gajówki - restauracja i pokoje hotelowe,
- Kaplica z 1909 r. pod wezwaniem Św. Jadwigi Ślaskiej.
W czasie okupacji (1939-1945) Zamek znajdował się w dyspozycji niemieckiego SS. Niewątpliwie przebywali w nim wyżsi dostojnicy hitlerowskich Niemiec, lecz brak jest pewnych informacji źródłowych.
Po wojnie budynek, z którego zginęła część wyposażenia, szybko odrestaurowano i przekazano z powrotem do dyspozycji prezydenta. W 1948 r. przebywał tu Bolesław Bierut. Po likwidacji urzędu prezydenta służył jako ośrodek wypoczynkowy Urzędu Rady Ministrów. Kilkakrotnie tylko był tu Władysław Gomułka, za to regularnie przyjeżdżał tu polować na głuszce Konstanty Rokossowski. Dwa razy do roku, na Wielkanoc i Boże Narodzenie, gościł tu premier Józef Cyrankiewicz. Bywali Piotr Jaroszewicz, Edward Ochab, Franciszek Waniołka, Włodzimierz Sokorski, Edward Gierek. Zameczek użyczał też gościny ludziom nauki (Tadeusz Kotarbiński, Szczepan Pieniążek, Zygmunt Skibniewski) i sztuki (Nina Andrycz, Iga Cembrzyńska, Władysław Hańcza, Czesław Wołłejko).
Od 1981 r. obiekt stał się domem wczasowym KWK Pniówek, lecz cały czas pozostawał własnością Skarbu Państwa. W latach 90. był dzierżawiony przez Jastrzębską Agencję Turystyczną. W 2002 r. został na powrót przejęty przez Kancelarię Prezydenta RP. Remontowany w latach 2003-05 z jednoczesną przebudową obiektów towarzyszących. Oddany do ponownego użytku w 2005 r. przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego jako Rezydencja Prezydenta RP Zamek - Narodowy Zespół Zabytkowy w Wiśle.
Zamek Górny oprócz funkcji reprezentacyjnych i wypoczynkowych dla prezydenta RP jest także udostępniany zwiedzającym (grupy do 20 osób, rezerwacja na comnajmniej 7 dni wczesniej). Zwiedzać można: hal wejściowy, werandę zwaną też salonem Pronaszki (jest to główne pomieszczenie recepcyjne Górnego Zamku), reprezentacyjną jadalnię, salon i palarnię (inaczej pokój kominkowy). Na drugim piętrze zwiedzać można zachowany gabinet Prezydenta Mościckiego oraz łazienkę. Wiekszość umeblowania stanowią oryginalne meble w/g projektu Pronaszki. Zachowały sie też zyrandole i kinkiety. Odtworzono kolorystykę ścian z 1931 roku (kolor wanili i odcienie szarości).
Zamek Dolny i Gajówka, poza okresami kiedy w rezydecji przebywa Prezydent RP lub jego goście pełni funkcje hotelowo-konferecyjne i są ogólno dostępne.
[edytuj] Kaplica
Obok budynku drewniana Kaplica pod wezwaniem Św. Jadwigi Śląskiej z 1909 r. Kaplicę w stylu tyrolskim zbudowano z gotowych elementów drewnianych przywiezionych z Przyszowic. W odrestaurowanym wnętrzu poza barokowym ołtarzem zakupionym przez fundatora z cieszyńskiego muzeum diecezjalnego, po lewej stronie figura Św.Jadwigi Ślaskiej z sakiewką w ręku (dar Jolanty Kwaśniewskiej) po prawej stronie chrzcielnica (dar Prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego) nad chrzcielnicą mały krucyfiks (dar Marii Kaczyńskiej). Kaplica ta jest elementem szlaku architektury drewnianej woj. śląskiego. W Kaplicy w niedzielę nabożeństwa - o 10:30 ewangelickie, o 12:00 katolickie (wstęp po okazaniu dowodu osobistego).
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- Purchla J. (red.): Zamek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w Wiśle Kraków 2005;
- Semik Teresa: Kasztel na Zadnim Groniu, w: "Dziennik Zachodni" 28-30. 12. 1990;
- Then Wanda: Scheda po Mościckim, w: "Dziennik Zachodni" 03.10.1997.
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Władze Katowic nie chcą u siebie Czeczenów |
300 Czeczenów zostanie rozwiezionych po Polsce, w tym 50 ciężarnych kobiet i 125 dzieci. Władze Katowic chcą zlikwidować ośrodek dla cudzoziemców |
| Bibliotekarze: załóżcie nam internet! |
2,5 tys. wiejskich bibliotek nie ma dostępu do internetu. Bez tego nie da się zmodernizować placówek - apelują do rządu bibliotekarze. |
| Ekspres Solidarności, odjazd! |
Specjalnym pociągiem z Krakowa do Gdańska pojedzie jutro 200 osób z 44 krajów. Po drodze spotkają m.in. Władysława Bartoszewskiego i zwiedzą Muzeum Powstania Warszawskiego. |
| Mrówki zablokowały granicę Polski z Ukrainą |
Gwałtowne protesty tzw. mrówek na przejściu granicznym w Medyce to reakcja na zmiany przepisów celnych |
| Wojna PiS i przystawek o media publiczne |
Krzysztof Czabański za Andrzeja Urbańskiego? O takim wariancie huczy w telewizji. |
| „Testament życia” to nie eutanazja |
Z etycznego punktu widzenia nie ma różnicy pomiędzy niepodłączeniem do aparatury, jeśli pacjent się temu sprzeciwia, a odłączeniem aparatury na jego życzenie - mówi prof. Krzysztof Marczewski. |
| Platforma wychodzi do ludzi bronić rządu |
Partia zobowiązała działaczy do organizacji spotkań z mieszkańcami w każdym z 379 powiatów w Polsce. Mają przekonywać, że reformy blokuje prezydent i PiS |
| Cała polska buduje schetynówki |
2 mld 220 mln zł - tyle chcą gminy i powiaty w przyszłym roku na tzw. schetynówki, czyli drogi lokalne. |
| Obama jak Wojtyła |
- Recepcja nauczania Jana Pawła II jest tęczowa, od proletariackiej czerwieni do biskupich fioletów. Jego nauki podobały się różnym grupom często ze sobą skłóconym - powiedział wczoraj Adam Michnik podczas XV Debaty Tischnerowskiej zorganizowanej przez Uniwersytet Warszawski i wiedeński Instytut Nauk o Człowieku. |
| Tusk: Awantura o samolot i "Słońce Peru" to porażki roku |
Awantura o rządowy samolot dla prezydenta Lecha Kaczyńskiego przed październikowym szczytem UE w Brukseli - to zdaniem premiera Donalda Tuska największy błąd, jaki popełnił w ostatnim roku. |
